Paslanmaz kollektörün dayanıklılığında, içinden geçen suyun özellikleri de rol oynar. Bu rehberde su analizindeki temel değerleri, sık su takviyesinin etkisini ve temizlik sırasında dikkat edilecek noktaları bulabilirsiniz.
Paslanmaz gövdeyi koruyan ne?
Paslanmaz çeliğin korozyon direnci, yüzeyinde oluşan çok ince, kromca zengin koruyucu tabakayla ilişkilidir. Bu tabakaya pasif film denir. Dayanımı; çeliğin kalitesine, yüzeyin durumuna ve temas ettiği suyun özelliklerine bağlıdır.
Örneğin klorür içeren bir ortamda sıcaklık ve suyun kimyası da elverişsizse yüzeyin küçük bir noktasında çukurcuk korozyonu başlayabilir. Dar aralıklar ve birikinti altında kalan bölgelerde de yerel korozyon gelişebilir. Bu yüzden ürün adında “paslanmaz” yazması, her suya ve her temizlik maddesine uygunluk anlamına gelmez. Gerekli malzeme sınıfı üreticinin belgesinden öğrenilir.
Buradaki değerlendirme, suyun tesisat içinde dolaştığı kapalı devre ısıtma sistemleri içindir. İçme suyu veya farklı bir akışkanla kullanım uygunluğu ayrıca doğrulanmalıdır.
Su analizindeki değerler neyi anlatır?
Suyun berrak görünmesi, içindeki çözünmüş maddelerin uygun olduğunu göstermez. Analizdeki her değer başka bir soruya cevap verir; tek ölçümle bütün su kalitesini değerlendirmek eksik kalır.
| Kontrol | Neyi anlatır? |
|---|---|
| pH | Suyun asitlik veya alkalilik durumunu gösterir. Uygun aralık, sistemdeki malzemeler ve cihaz üreticilerinin şartlarıyla birlikte belirlenir. |
| İletkenlik | Çözünmüş iyonlarla ilişkili bir göstergedir; genellikle µS/cm ile ifade edilir. Tek başına hangi iyonun bulunduğunu söylemez. |
| Sertlik | Kalsiyum ve magnezyumla ilişkili bilgidir. Isınan yüzeylerde kireç oluşumu değerlendirilirken dikkate alınır. |
| Klorür | Paslanmaz çelikte yerel korozyon değerlendirmesinde önemlidir. Kabul edilebilir değer malzeme sınıfı, sıcaklık ve çalışma koşullarına bağlıdır. |
Bir cihazın kılavuzundaki sınırı bütün tesisata doğrudan uygulamadan önce diğer bileşenlerle uyumuna bakılır. Su hazırlama yöntemi ve kullanılacak katkılar bu bütünlük içinde seçilir.
Sık su eklenen tesisatta ne değişir?
Kapalı devrede sürekli eksilen suyun tamamlanması, sisteme tekrar tekrar taze su girmesi demektir. Bu su çözünmüş oksijen taşır; içerdiği mineraller de mevcut suya eklenir. Sistemde koruyucu katkı varsa, su kaybı ve takviye onun derişimini de değiştirebilir.
Basınç düştükçe su eklemek alışkanlık hâline geldiyse, yalnız kollektörün malzemesine bakmak yeterli olmaz. Uygulamacı; kaçak, genleşme düzeni ve emniyet tahliyesi gibi olası su kaybı nedenlerini inceler. Suyun hangi sıklıkla tamamlandığını ve basıncın ne zaman değiştiğini kaydetmek bu incelemeye yardımcı olur.
Her kahverengi leke gövde hasarı mı?
Paslanmaz yüzeye montaj sırasında sıradan çelikten parçacıklar taşınabilir. Yakında yapılan kesme veya taşlama işlemleri ve kirli takımlar bu bulaşmaya yol açabilir. Nemle karşılaşan parçacıklar pas lekesi oluşturabilir; görüntü, kollektörün kendi gövdesinin korozyona uğramasıyla karıştırılabilir.
Öte yandan tekrarlayan ıslaklık, yüzeyde küçük oyuklar veya bağlantı çevresindeki birikintiler inceleme gerektirir. Fotoğraf tek başına hasarın kaynağını kesinleştirmez. Lekenin yerini ve tekrar edip etmediğini kaydedin; gövde, bağlantı ve sızdırmazlık parçaları birlikte değerlendirilsin.
Temizlik ve katkı seçiminde nelere bakılır?
Bir yüzey temizleyicisinin pası çözmesi, kollektöre uygun olduğu anlamına gelmez. Sıradan çelik tel veya çelik yünü yüzeyi çizip demir bulaştırabilir. Klor içeren güçlü temizleyiciler de derişim ve temas süresine bağlı olarak paslanmaz yüzeye zarar verebilir. Üreticinin uygun gördüğü temizlik yöntemi kullanılmalıdır.
Tesisatın iç temizliği ise ayrı bir işlemdir. Temizleyici ve koruyucu katkının sistemdeki metaller, contalar ve mevcut akışkanla uyumu kontrol edilir. Doz, temas süresi ve durulama koşulları ürünün belgesinden alınır. Eski tortu veya temizleyici kalıntıları, sonradan eklenen koruyucunun etkisini azaltabilir; bu nedenle yalnız katkı eklenmiş olması işlemin tamamlandığını göstermez.
Örnek: yeni kollektör, mevcut tesisat
Mevcut bir ısıtma devresinde kollektörün yenilendiğini düşünelim. Bu temsili örnekte borular ve ısı kaynağı yerinde kalıyor. Yeni paslanmaz gövde takılması, devredeki eski birikintileri kendiliğinden uzaklaştırmaz. Dolaşan parçacıklar vanalar ve pompa gibi hareketli parçalarda sorun oluşturabilir.
Bu durumda değişim planına suyun kontrolü, mevcut kirlenmenin değerlendirilmesi ve gerekiyorsa uygun temizleme işlemi de girer. Sık su takviyesi devam ediyorsa onun nedeni ayrıca giderilir. Böylece yalnız yeni parçanın bağlantısı değil, içinde çalışacağı ortam da ele alınmış olur.
Uygulamacıdan hangi bilgiler istenir?
- Malzeme bilgisi: Kollektörün tam modeli ve belgelenmiş gövde sınıfı. Görünüşünden 304 veya 316 sonucu çıkarılmaz.
- Su kontrol kaydı: Numunenin nereden, ne zaman alındığı; ölçülen değerler ve hangi üretici şartlarıyla karşılaştırıldığı.
- Takviye geçmişi: Sisteme ne sıklıkta su eklendiği ve açıklanamayan basınç kaybı bulunup bulunmadığı.
- Temizlik ve katkı kaydı: Kullanılan ürün, miktar, uygulama tarihi ve işlem sonrası kontrol sonucu.
Bu bilgilerle birlikte kollektörün bağlantı ölçüleri ve devre planı da doğrulanır. Çıkış sayısının nasıl belirlendiğini kollektör çıkış sayısı rehberinde inceleyebilirsiniz.
