Çıkış, devre ve kontrol bölgesi
Yerden ısıtma borusu, kollektörün gidiş tarafındaki bir bağlantıdan çıkar, zeminde döşenen güzergâhı izler ve dönüş tarafındaki eşine gelir. Bu hat bir boru devresidir. KAS gibi üreticilerin ürün adında kullandığı 6 delikli set ifadesi, eşleşen gidiş ve dönüş bağlantılarıyla altı devrenin bağlanabildiği bir seti ifade eder.
Kontrol bölgesi, sıcaklığı birlikte yönetilen alandır. Aynı salondaki iki boru devresi iki çıkış kullanabilir. Uyumlu bir kontrol sistemiyle iki devre aynı termostatın isteğine göre çalışabilir. Projede çıkış sayısını devre çizelgesinden, termostat ve aktüatör ihtiyacını kontrol planından okuyun.
Bir oda ne zaman iki devreye ayrılır?
Geniş bir salonda zemini tek devreyle dolaşmak boru güzergâhını uzatabilir. Isı ihtiyacı daha yüksek bir bölüm için projede borular daha sık döşenirse aynı alana daha çok boru gider. Kollektörün odaya uzaklığı da toplam uzunluğu etkiler. Odaya ulaşan gidiş ve kollektöre dönen hat, zemindeki döşeme kadar hesabın parçasıdır.
Tasarımda odanın ısı kaybı, ısıtılacak zemin alanı ve boru aralığı birlikte değerlendirilir. Ardından boru çapı, devreye gereken debi ve toplam uzunluk üzerinden akışın karşılaşacağı direnç hesaplanır. Hesap, salonu iki ayrı devreye bölmeyi gerektirebilir. Bu kararın dayanağı proje ve kullanılan boru sisteminin tasarım verileridir.
Devreler belirlendikten sonra her birinin debisi ayrıca değerlendirilir. Devre uzunluğu ve debi farklarının oda performansına nasıl yansıdığını yerden ısıtmada bazı odaların geç ısınması rehberinde inceleyebilirsiniz.
Beş bölümden altı devre çıkan plan
Örnek dairede salonun iki kısmı ayrı boru güzergâhlarıyla ısıtılıyor. Diğer dört bölümde birer devre var. Beş bölümün tamamı aynı kollektörden beslendiğinde devre çizelgesi şöyle görünür.
| Isıtılan bölüm | Devre sayısı |
|---|---|
| Salon | 2 |
| Yatak odası | 1 |
| Çocuk odası | 1 |
| Mutfak | 1 |
| Banyo | 1 |
| Toplam | 6 |
Bu örnek planda altı çıkışlı kollektör incelenir. Salonda iki devre olsa da kontrol planında salon tek bölge olarak tasarlanabilir. Tablodaki dağılım devre sayımını gösterir. Uygulanacak devreler dairenin ısı kaybı ve borulama hesabıyla belirlenir.
Birden fazla kollektör varsa
Bir dubleksin devre çizelgesinde alt kat için altı, üst kat için dört devre görünüyorsa ve her kat kendi kollektöründen besleniyorsa, alt kat için altı çıkış ve üst kat için dört çıkış üzerinden seçim yapılır. Aynı katta iki kollektör varsa da çizelgedeki kollektör numarasına bakarak her birine bağlı devreleri ayrı sayın.
Kollektörün yeri, odalara ulaşan boru uzunluklarını ve dolaptaki bağlantı düzenini etkiler. Projede yedek çıkış öngörüldüyse, kullanılacak setin bu çıkışı üreticinin uygun kapama parçasıyla bırakmaya elverişli olduğu teyit edilir.
Siparişten önce kontrol edilecek bilgiler
- Devre çizelgesi. İlgili kollektöre bağlanacak devre sayısını ve projede ayrılmış yedek çıkışı kaydedin.
- Boru ve bağlantı tipi. Devre borusunun ölçüsünü ve ürünün rakor uyumunu teknik bilgilerden karşılaştırın. Kollektörün ana gidiş ve dönüş bağlantılarını da kontrol edin.
- Setin içeriği. Debi göstergesi, bağlantı parçaları ve montaj aksesuarları için ürünün kutu içeriğine bakın. Gerekli parçaları sipariş listesinde ayrı ayrı işaretleyin.
- Kontrol planı. Oda termostatı kullanılacaksa aktüatörlerin kollektör vanası ve kontrol ünitesiyle uyumunu ürün belgelerinden doğrulayın.
- Dolap ölçüsü. Setin genişliğini, bağlantılar ve borular için gerekli alanla birlikte dolabın kullanılabilir iç ölçüsüyle karşılaştırın.
Sipariş için uygulamacıdan kollektör numarası, bağlı devre sayısı, boru ölçüsü ve bağlantı tipini aynı satırda isteyin. Bu bilgiler, aynı sayıda çıkışı olan modeller arasında doğru seti bulmayı kolaylaştırır.
Mevcut kollektörü değiştirirken
Önce eski devre çizelgesini ve kollektör üzerindeki oda etiketlerini karşılaştırın. Hangi gidiş ve dönüşün aynı devreye ait olduğunu uygulamacıyla teyit edin. Bağlı devreleri sayın ve boş çıkışları ayrı kaydedin. Yeni setin boru bağlantıları, dolaba sığması ve mevcut kontrol ekipmanıyla uyumu da seçimde önemlidir.
Isınma şikâyeti nedeniyle kollektör değişimi düşünülüyorsa, hangi odada hangi devrenin çalıştığı ve o devrede okunan debi ilk incelemeye yön verir. Uygulamacı bu verileri proje değerleriyle karşılaştırarak sorunun kaynağını araştırabilir.
Uluslararası Teknik Kaynaklar
- Uponor · Yerden Isıtma ve Soğutma Planlama Esasları (PDF)
Isı yükü, devre boyutu ve bir odanın birden fazla devreye ayrılması. - Danfoss · Yerden Isıtma Planlama El Kitabı (PDF)
Devre debisi, gidiş-dönüş boru uzunluğu ve basınç kaybı hesabı. - Uponor · Smatrix Base Pulse Kontrol Sistemi Kılavuzu
Oda termostatı, kontrol ünitesi ve kollektör aktüatörleri arasındaki ilişki.